پایگاه خبری وبدا

استاد تغذیه و مدیر گروه علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به وجود ترکیبات زیست‌فعال متعدد در قهوه گفت: آثار قهوه بر سلامت را نمی‌توان صرفاً به کافئین نسبت داد و ترکیبات پلی‌فنولی، به‌ویژه اسیدهای کلروژنیک، می‌توانند در بهبود عملکرد عروقی و کنترل فشارخون نقش داشته باشند.

دکتر مریم خسروی، در گفتگو با وب دا همزمان با روز جهانی قهوه با اشاره به مصرف گسترده این نوشیدنی در سراسر جهان اظهار کرد: قهوه حاوی ترکیبات زیست‌فعال متعددی است که مهم‌ترین آنها کافئین و گروهی از ترکیبات پلی‌فنولی، به‌ویژه اسیدهای کلروژنیک هستند؛ بنابراین بررسی آثار قهوه بر سلامت باید فراتر از نقش کافئین مورد توجه قرار گیرد.

وی افزود: کافئین یک ماده محرک است که می‌تواند در کوتاه‌مدت موجب افزایش هوشیاری و فعالیت سیستم عصبی شود و در برخی افراد، به‌ویژه پس از مصرف حاد، افزایش موقتی فشارخون ایجاد کند. البته میزان این پاسخ در افراد مختلف متفاوت است.

دکتر خسروی با بیان اینکه قهوه تنها منبع کافئین نیست، تصریح کرد: ترکیبات پلی‌فنولی موجود در قهوه، به‌خصوص اسیدهای کلروژنیک، به دلیل خواص آنتی‌اکسیدانی و تأثیر احتمالی بر عملکرد عروقی مورد توجه قرار گرفته‌اند. از این رو، هنگام بررسی ارتباط قهوه با سلامت قلب و عروق باید میان اثرات حاد کافئین و آثار احتمالی مصرف منظم سایر ترکیبات زیست‌فعال آن تفاوت قائل شد.

قهوه سبز؛ ترکیبات پلی‌فنولی بیشتر

مدیر گروه علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد در ادامه درباره تفاوت قهوه سبز و قهوه برشته گفت: قهوه سبز همان دانه قهوه‌ای است که هنوز فرآیند برشته‌شدن را طی نکرده و به همین دلیل، ترکیب شیمیایی آن با قهوه برشته متفاوت است.

وی افزود: میزان برخی ترکیبات پلی‌فنولی زیست‌فعال، به‌ویژه اسیدهای کلروژنیک، در قهوه سبز بیشتر است و این ترکیبات به دلیل نقش احتمالی در عملکرد عروق و فشارخون مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته‌اند.

دکتر خسروی ادامه داد: در برخی مطالعات، مصرف قهوه سبز یا فرآورده‌های حاوی آن با کاهش فشارخون سیستولیک و دیاستولیک همراه بوده است. همچنین در برخی پژوهش‌ها، مصرف نوشیدنی حاوی قهوه سبز در مقایسه با قهوه سیاه و برشته‌شده، با کاهش فشارخون در افراد سالم و افراد مبتلا به هایپرکلسترولمی همراه بوده است.

وی خاطرنشان کرد: در یک مطالعه نیز مصرف عصاره دانه قهوه سبز به مدت هشت هفته در افراد دارای اضافه‌وزن و مبتلا به سندرم متابولیک، با کاهش معنادار فشارخون سیستولیک در مقایسه با گروه دریافت‌کننده دارونما همراه بود.

پاسخ بدن به قهوه سبز یکسان نیست

این استاد تغذیه با تأکید بر تفاوت پاسخ افراد به مصرف قهوه سبز گفت: نتایج مطالعات در همه افراد یکسان نبوده است؛ برای مثال، در یک مطالعه روی زنان جوان سالم، فشارخون پس از مصرف قهوه سبز افزایش یافت، اما این افزایش از نظر آماری معنادار نبود.

وی افزود: در مطالعه دیگری نیز کاهش متوسط فشارخون سیستولیک و دیاستولیک مشاهده شد، اما این تغییرات به سطح معناداری آماری نرسیدند؛ بنابراین نمی‌توان تأثیر قهوه سبز بر فشارخون را برای همه افراد به یک شکل در نظر گرفت.

قهوه سبز جایگزین درمان فشارخون نیست

دکتر خسروی در جمع‌بندی اظهار کرد: شواهد موجود نشان می‌دهد قهوه سبز، به‌ویژه به دلیل وجود ترکیباتی مانند اسیدهای کلروژنیک، ممکن است در برخی شرایط با بهبود فشارخون و برخی شاخص‌های مرتبط با سلامت قلبی‌عروقی همراه باشد، اما این آثار در همه افراد و شرایط یکسان نیست.

وی تأکید کرد: قهوه سبز را نباید جایگزین درمان یا روش‌های استاندارد کنترل فشارخون دانست و افراد مبتلا به فشارخون بالا باید درمان و توصیه‌های پزشکی را طبق نظر پزشک دنبال کنند.

مدیر گروه علوم تغذیه دانشگاه علوم پزشکی مشهد خاطرنشان کرد: علاوه بر فشارخون، شواهدی درباره تأثیر احتمالی ترکیبات قهوه سبز بر واکنش‌پذیری عروق و برخی عوامل خطر متابولیک وجود دارد، اما برای ارزیابی دقیق‌تر این آثار، همچنان به مطالعات بیشتری نیاز است.

دکتر خسروی در پایان گفت: در یک جمع‌بندی ساده، قهوه حاوی ترکیبات مفیدی فراتر از کافئین است؛ کافئین می‌تواند به‌طور حاد فشارخون را افزایش دهد، در حالی که ترکیباتی مانند اسیدهای کلروژنیک موجود در قهوه، به‌ویژه قهوه سبز، ممکن است آثار متفاوتی بر عملکرد عروق و سلامت قلبی‌عروقی داشته باشند.